Sudanese bureaucratie en gastvrijheid

De wekker gaat om een uur of zeven. Omdat we het elke avond gezellig hebben vind ik dat eigenlijk een veel te vroeg tijdstip, maar ik heb met een Italiaanse afgesproken om samen naar het vluchtelingenkamp te gaan. Terwijl ik naar de afgesproken plek loop kijk ik nog even achterom en vraag me af waarom iemand in hemelsnaam vijf dollar zou betalen voor het hoop steen en gras wat brutaalweg een camping wordt genoemd. De douche alleen is een reden om een preventieve hepatitisprik te halen en als je in Dollars moet betalen weet je eigenlijk meteen al dat je wordt genaaid. Met een glimlach stel ik vast dat we prima hebben gekampeerd op de parkeerplaats vlak voor de Blue Nile Camping, al was de eigenaar daar niet zo blij mee. Marten en Minne laat ik eerst achter zodat ze de auto kunnen oplappen en wanneer het allemaal een beetje werkt, gaan we de volgende dag met zijn drieën richting hetzelfde kamp om daar een weekje te vrijwilligen. We hebben twee tassen vol t-shirts, kunnen op tal van gebieden helpen en zitten vol enthousiasme, wat kan er mis gaan? Behoorlijk wat, blijkt wanneer ik op de afgesproken tijd op de parkeerplek van de katholieke kerk sta; na een half uur sta ik nog steeds alleen. Als ik wat rondvraag krijg ik van Father John het telefoonnummer van Fransesca, die me verteld dat het toch niet zo’n goed idee was om mij mee te nemen, vanwege eventuele problemen met de overheid. Dat geloof ik natuurlijk niet en ik herinner me het VN gebouw op een klein afstandje lopen. Hier regel ik een aantal telefoonnummers en een afspraak op de volgende dag voor wat voorlichting over refugee- dan wel IDF-camps. Ik weet nu zeker dat we de volgende dag ergens een toestemming kunnen krijgen en een mooi project kunnen doen! Als ik terugkom bij de bus schat ik dat Minne en Mukkes net vertrokken zijn, want de thee die nog in de bus staat is nog heet…

Mukkes maakt me wakker met de mededeling dat er iemand aan onze elektriciteitsleverancier loopt te sjorren. Met de slaap in de ogen zie ik mezelf vervolgens in discussie met een jaloerse campingbaas, die het niet helemaal kan verkroppen dat de Sudanese staat ons elektriciteit verschaft. Uiteraard is onze aftapconstructie binnen 10-seconden uit de straatverlichting weg te werken, alleen houdt het hoofd van het tentenkamp de kabel vast, duwt mij aan de kant en houdt voet bij stuk door de politie te bellen. Tot nu toe hielpen dienders iedere keer ons behulpzaam met het alternatief kamperen en lachend zet ik een kop thee zodat ik eindelijk rustig wakker kan worden. Vijf minuten later staan er talloze uniformen om Doutzen heen en probeer ik de razende aanklager te kalmeren. De politie durft op een of andere manier mijn thee niet aan te nemen en roept iets van ‘auto’ en ‘office’. Niet geheel onder indruk van het vergrijp probeer ik de steeds ongeduldiger wordende dienders uit te leggen dat de thee nog niet op is en ik nog in mijn jalabia-slaap-kleding rondloop. Blijkbaar is de sympathie uitgewerkt want ik word Doutzen uitgesleurd, hardhandig een oud politiebarrel ingetrapt en met jankende sirenes bekijk ik het prachtige Khartoem vanaf een andere kant. Te midden van drie onverstaanbare Kalashnikovs en een immer jammerde campingbaas zie ik tussen het chaotische verkeer een hoop VN-wagens. Ik ben benieuwd hoe in dit stoffige land de grote Land Cruisers altijd spierwit blijven en of al die secretaressen, met chauffeur en security-guard, in een auto van een ton boodschappen doen of constant van kantoor naar kantoor rijden. Aangekomen bij de lokale interpretatie van een politiebureau, wordt er onduidelijk snelrecht gepleegd door een hoge pief en zonder dat iemand mijn Engels-Arabisch verhaal schijnt te begrijpen sjezen de Kalashnikovs mij naar een andere hut. Ik zit te wachten tussen zware jongens achter de tralies en heb geen idee wat er gaat gebeuren…

Daar sta ik dan terwijl de iets te goedgebekte Minne wordt afgevoerd en ik hier samen met Doutzen achterblijf. Ik baal er best van want rond dit tijdstip zouden we samen met Mutaz onderdelen zoeken voor onze bus. Deze op het eerste gezicht iets te vriendelijk overkomende Sudanees kon ons verder helpen omdat hij dezelfde auto heeft gehad. De dynamo is stuk en de koppelingscilinder lekt. Hoe sneu dit nu ook klinkt, ik ben blij dat het hier in Khartoem gebeurd en niet in de reis hier naar toe. De weg naar Khartoem toe nemen we langs de Rivier De Nijl, half asfalt, half grind en half zand. De ene dag 150km en de andere dag 70km. Langzaam boemelen we langs dorpjes en zien we het geweldige contrast tussen de groene oevers van de Nijl en het woestijn landschap er vlak naast. Alhoewel ik toch snel denk aan enge dieren als slangen en krokodillen, tappen we water uit de Nijl en wassen we ons ook in deze machtige rivier. Wanneer we langs een lekkende watertoren rijden, waar een compleet dorp water probeert te redden,  toveren wij dit tafereel om in een grote en welkome douche en binnen een paar minuten zijn we weer lekker fris. Ik moet zeggen dat onze Doutzen prima voldoet als fourwheeldrive en door mul zand heen is een eitje! Onze steigerplanken hebben we dan ook een aantal keren moeten uitlenen aan het Franse echtpaar in plaats van ze zelf te gebruiken. Doutzen’s onder de gloeiende hitte af en toe barstende aderen tijdens de rit waren voor ons in een handomdraai gefixed. Lang leve de Fries/Duitse degelijkheid!

Als Mutaz aan komt rijden leg ik hem onder het genot van een lekker bakje thee de hele situatie uit. In zijn Lada Niva rijden we de verschillende bureaus af op zoek naar degene waar in Minne zou moeten zitten en uiteindelijk vinden we deze ook. Probleem is alleen dat Minne weer afgevoerd wordt naar een volgend gebouw en zo gaat dat de halve dag door. Na een paar uur waarin Minne, ondersteund door Mutaz, zijn best doet om zich er uit te redden ondertekend Minne een papier dat ‘ie het nooit meer zal doen, schudt lachend de hand met de eerst agressieve politieman en kunnen we onverwacht een nieuw avontuur toevoegen aan onze reis.

Terug aangekomen bij de bus hebben we elkaar een hoop te vertellen en worden de plannen voor vandaag weer naar morgen verschoven. We integreren blijkbaar al aardig in de Afrikaanse gewoontes. Omdat onze campingspot niet echt gewaardeerd werd, vonden we onderdak binnen de muren van de Rooms-Katholieke kerk. De volgende dagen besteden we hierweg onze tijd aan het lopen van kastjes naar muren. Af en toe worden we afgescheept met een suf boekje met prachtige daden en wazige cijfers, maar een stap verder komen we niet. Een hooggeplaatste Friese VN-medewerkster weet ons uiteindelijk meer te vertellen en legt uit waarom iedereen ons lijkt tegen te werken. Alhoewel de Sudanese verwestering met behulp van grote hoeveelheden Chinees olie-geld tientallen jaren vooruit springt en  het noordoosten van Sudan een van de veiligste gebieden ter wereld is, blijken de regio’s in het zuiden en westen verre van toegankelijk te zijn. In de bekende risico gebieden zijn rondrijdende rebellen nog aan de orde van de dag en de overheid heeft er weinig aan wanneer dit internationaal breed uitgemeten wordt. Volgens de VN is de situatie met voortdurende verkrachtingen, mishandelingen en willekeurige berovingen stukken grimmiger dan de lokale bevolking ons weet te melden en werkt de Sudanese regering op alle mogelijke manieren hulpverleners tegen om de ernst van de situatie niet naar buiten te laten lekken. Vandaar dus ook de actuele situatie waarin voor het eerst een nog zittende president voor het Internationaal Gerechtshof te Den Haag kan worden gedaagd. Hier zitten ook weer de nodige haken en ogen aan omdat dezelfde president ook nauw is betrokken bij alle vredesoverleggen met onderling overhoopliggende buurlanden. Het blijft Afrika en mocht de beste man opeens uit deze vergaderingen worden weggeplukt, krijgen we weer een paar extra burgeroorlogen.

Na een paar dagen geven we teleurgesteld op. Onze visa komen aan hun eind en met een tas t-shirts over onze schouder en onze kop vol idealisme blijven we met lege handen achter. Bizar dat het je onmogelijk word gemaakt om een land te helpen. De volgende teleurstelling denken we te moeten incaseren van Mutaz; de manier waarop hij ons helpt, onderdelen regelt en dingen betaald, doet ons Haney-praktijken verwachten. Om dit voor te zijn vragen we zo vriendelijk mogelijk de eindrekening op te maken zodat wij weer verder kunnen. Ons aangeleerde wantrouwen blijkt eindelijk eens ongegrond wanneer Mutaz niks van ons verwacht en ons zelfs in zijn huis uitnodigd om koffie te drinken. Later die week maken we kennis met zijn familie, inclusief drie vrouwen (meneer wil dat de vierde uit Europa komt) en 25 broers en zussen. We mogen niet weg voordat we goed ontbeten hebben en wanneer dat net achter de kiezen is, moeten we toch maar iets langer blijven omdat de lunch bijna klaar is. Aan een volle tafel worden twee vers geslachte schapen verdeeld en met een volle maag rijden we vol goede moed richting de grens.

Twee dagen later komen we, uiteraard ’s nachts, aan bij een soort grensdorp waar het krioelt van de mensen, winkeltjes en verborgen gebouwen om daar we onze papieren kunnen regelen. Vanwege het tijdstip zijn deze natuurlijk gesloten en kamperen we maar weer eens aan een grens. De volgende ochtend vinden we het nog leuk wanneer een behoorlijke menigte zich om ons heen heeft verzameld en ons simpelweg aanstaart terwijl we wakker worden. De grens is verder heerlijk eenvoudig en ontspannen worden onze papieren in een steeds weer ander hokje bekeken en goed gekeurd. Zonder dat iemand Doutzen heeft geïnspecteerd rijden we binnen een uurtje Ethiopië binnen.

[Show as slideshow]

Tags: khartoum, ngo, pech, politie, sudan, woestijn